Manisa'da bir işletme sahibinin en sık yaşadığı kafa karışıklığı şu: aynı brief'i üç yere gönderiyor, geri dönen üç teklif arasında iki üç kat fark oluyor. Kimi "kurumsal web sitesi" diyor, kimi "tam kapsamlı dijital çözüm" diyor, kimi tek satırlık bir rakam yazıp geçiyor. İnsan doğal olarak en ucuzun bir eksiği, en pahalının bir fazlası olduğunu düşünüyor ama neyin eksik, neyin fazla olduğunu göremiyor.
Bu yazıda o farkın nereden geldiğini kalem kalem açıyoruz. Amaç birini haklı çıkarmak değil; elinizdeki teklifleri aynı ölçekte tartabilmeniz.
Asıl sorun fiyat değil, kapsamın tanımsız olması
"Kurumsal web sitesi" ifadesi sektörde standart bir şey ifade etmiyor. Birine göre beş sayfalık, hazır bir temaya logo ve metin yerleştirilmiş bir tanıtım sitesi; birine göre kurumsal kimliğe göre çizilmiş, ürün kataloğu olan, çoklu dil destekli, arama motorlarına uygun kurgulanmış bir yapı. İkisi de teknik olarak "kurumsal web sitesi" tanımına giriyor. Aradaki emek farkı ise günlerle ölçülüyor.
Bu yüzden teklif karşılaştırmasına fiyatı okuyarak değil, kapsamı okuyarak başlamak gerekiyor. Kapsam net değilse fiyat da bir şey ifade etmiyor.
Sayfa sayısı tek başına ölçü değil
"10 sayfa" yazan iki teklif eşit iş yükü anlamına gelmez. Anasayfa tasarımı çoğu zaman diğer dokuz sayfanın toplamı kadar zaman alır. Ürün detay sayfası, filtreli liste sayfası, form içeren başvuru sayfası; bunların her biri ayrı tasarım ve ayrı geliştirme demek. Buna karşılık "hakkımızda" ve "misyon vizyon" sayfaları aynı şablonun tekrarıdır. Sayfa sayısı yerine kaç farklı sayfa tipi çizileceğini sorun.
Teklifi karşılaştırılabilir kılan sekiz kalem
Elinizdeki her teklifi şu başlıklara göre işaretleyin. Bir teklifte yazmıyorsa "yok" demek değil, "sormak lazım" demek:
- Tasarım yaklaşımı: Hazır tema uyarlaması mı, sıfırdan arayüz tasarımı mı? Revizyon hakkı kaç tur?
- Mobil uyum: Sadece "responsive" denmesi yeterli değil; mobilde ayrı düşünülmüş bir menü ve sıralama var mı?
- Yönetim paneli: İçeriği siz mi güncelleyeceksiniz, her değişiklik için ajansa mı döneceksiniz?
- İçerik girişi: Metinleri, görselleri, ürünleri kim yükleyecek? Kaç kalem ürün dahil?
- Barındırma ve alan adı: Fiyata dahil mi, birinci yıl mı dahil, hiç mi dahil değil?
- SSL, e-posta, yedekleme: Küçük ama her yıl geri gelen kalemler.
- Teslim sonrası: Kaç ay destek var, destek neyi kapsıyor, yanıt süresi taahhüdü var mı?
- Teslim tarihi: Takvim yazılı mı, yoksa "en kısa sürede" mi?
Bu sekiz kalemi bir kağıda alt alta yazıp teklifleri yan yana koyduğunuzda, aradaki farkın büyük bölümünün nereden geldiği genellikle ilk bakışta görünür hale gelir.
Gizli maliyetler: ilk fatura değil, ikinci yıl
Web sitesi tek seferlik bir alım değil, süregiden bir hizmet. Site yayına girdikten sonra da barındırma ücreti, alan adı yenilemesi, SSL sertifikası, altyapı ve eklenti güncellemeleri devam eder. Bazı teklifler bu kalemleri ilk yıl fiyatın içinde gösterip ikinci yıldan itibaren ayrı faturalar. Bazıları hiç konuşmaz, siz de yıl dönümünde fark edersiniz.
Bu noktada tek bir soru işi çözüyor: "Bu siteyi ikinci ve üçüncü yıl ayakta tutmanın yıllık maliyeti nedir?" Cevabı yazılı isteyin. Biz paketlerimizde barındırma, alan adı ve güncellemeleri kapsamın içine aldığımız için bu soruyu peşinen cevaplıyoruz; kapsam belliyse fiyat da sabit kalıyor, sonradan sürpriz kalem çıkmıyor. Hangi ajansla çalışırsanız çalışın, aynı netliği talep edin.
Kapsam dışı işlerin fiyatı da yazılı olsun
Proje ilerledikçe "bir de şu olsa" istekleri çıkar; bu normaldir. Anormal olan, o isteklerin fiyatının o an belirlenmesidir. Teklif aşamasında ek sayfa, ek dil, ek modül birim fiyatlarının yazılı olması hem sizi hem ajansı rahatlatır.
Şablon mu, özel tasarım mı? İkisi de yanlış değil
Hazır tema kullanmak kendi başına kötü bir şey değil. Bütçesi sınırlı, hızlı yayına girmesi gereken bir işletme için mantıklı bir tercih olabilir. Sorun, şablon işinin özel tasarım fiyatıyla satılmasıdır.
Ayırt etmek zor değil: Teklifte tasarım aşaması için ayrı bir süre ve revizyon hakkı tanımlanmışsa özel tasarım vardır. "Beğendiğiniz temayı seçin" cümlesi geçiyorsa şablon uyarlaması vardır. Ajansın daha önce yaptığı işlere bakmak da yol gösterir; önceki projelerin birbirine ne kadar benzediği çok şey anlatır.
İçerik kimin işi? Fiyat farkının sessiz sebebi
Manisa'da gecikmelerin en büyük sebebi teknik değil, içerik. Metinler yazılmamıştır, ürün fotoğrafları yoktur, kurumsal görseller telefonla çekilmiştir. Bazı teklifler metin yazımını ve görsel düzenlemeyi kapsama alır, bazıları "içerikler tarafınızdan sağlanacaktır" diye tek satırla geçer. Aradaki fark ciddi bir emek farkıdır ve doğrudan fiyata yansır.
Kendi durumunuzu dürüstçe değerlendirin. Elinizde hazır ve düzgün içerik varsa, içerik üretimini kapsam dışı bırakan bir teklif sizin için avantajlıdır. Yoksa, ucuz görünen teklif size sonradan ayrı bir metin yazarı ve fotoğrafçı maliyeti olarak döner. Görsel tarafın ayrıca planlanması gerekiyorsa hizmet kalemlerini baştan konuşmak en sağlıklısı.
Teslimden sonra ne oluyor?
Bir web sitesinin ömrü teslim gününde başlar. O yüzden teklifin son bölümü, ilk bölümü kadar önemlidir.
- Panel eğitimi var mı? Siteyi teslim alıp da nasıl haber ekleyeceğini bilmeyen çok işletme var. Biz teslimde panel eğitimi veriyoruz; çünkü kendi içeriğini kendi güncelleyebilen bir işletme, bir yıl sonra hâlâ canlı bir siteye sahip oluyor.
- Yanıt süresi nedir? Ürün fiyatını değiştirmek için üç gün beklemek, e-ticarette doğrudan ciro kaybıdır. Bizim taahhüdümüz aynı iş günü içinde dönüş yapmak; siz de kiminle çalışırsanız çalışın bu süreyi yazılı isteyin.
- Kodlar ve erişimler kimde? Alan adı sizin adınıza mı kayıtlı, panel erişimi tam yetkiyle sizde mi? Bu soruların cevabı ileride ajans değiştirmek isterseniz her şeyi belirler.
Yerel çalışmanın fiyata ve işe etkisi
Manisa'da bir işletme için yerel bir ekiple çalışmanın somut karşılıkları var. Sektörünüzü, müşteri profilinizi, sezonluk hareketliliğinizi anlatmak için uzun uzun brief yazmanız gerekmiyor. Organize sanayideki bir üreticinin ihtiyacı ile Alaşehir'deki bir bağcılık işletmesinin ihtiyacı aynı değil ve bu farkı bilmek proje süresini kısaltıyor. Gerektiğinde masaya oturup yarım saatte çözülen konu, uzaktan üç gün e-posta trafiğine dönüşebiliyor.
Ege genelinde hizmet veriyoruz ama Manisa merkezli olmanın getirdiği bu yakınlık, özellikle ilk toplantı ve teslim aşamasında işi hızlandırıyor. Hangi ilçelerde çalıştığımızı bölgeler sayfasından görebilirsiniz.
Ucuz teklifin gerçek maliyeti, pahalı teklifin gerçek değeri
En düşük teklifi elemek için bir sebep aramayın; kapsamı okuyun. Bazen gerçekten iyi bir fiyattır, bazen de kapsamdan düşülen kalemler ilk altı ay içinde ayrı ayrı fatura olarak geri gelir. Aynı şekilde en yüksek teklif her zaman en iyisi değildir; içinde sizin hiç kullanmayacağınız modüller olabilir.
Sağlıklı yaklaşım şu: her teklifi üç yıllık toplam sahip olma maliyeti üzerinden hesaplayın. Kurulum bedeli, yıllık barındırma ve alan adı, tahmini bakım ve güncelleme, öngörülen ek geliştirmeler. Bu tabloyu çıkardığınızda sıralamanın ilk baktığınızdan farklı olduğunu sıkça görürsünüz.
Bir de teknoloji tercihi var
İşin içinde mobil uygulama da varsa fark daha da açılır. iOS ve Android için iki ayrı kod tabanı geliştirmek ile tek kod tabanıyla iki platforma çıkmak arasında hem maliyet hem bakım yükü farkı vardır. Biz Flutter tarafını bu yüzden tercih ediyoruz; kendi ürünlerimizi de aynı yaklaşımla geliştirdiğimiz için sürecin nerede zorlaştığını deneyimden biliyoruz. Teklif alırken "hangi teknolojiyle, neden" sorusunu sormak, uzun vadeli maliyeti anlamanın en kısa yolu.
Toparlarsak: sormanız gereken yedi soru
- Kaç farklı sayfa tipi tasarlanacak, kaç revizyon hakkım var?
- Tasarım özel mi, hazır tema uyarlaması mı?
- İkinci ve üçüncü yılın yıllık maliyeti tam olarak nedir?
- İçerik ve görselleri kim hazırlayacak?
- Teslimde panel eğitimi ve dokümantasyon veriliyor mu?
- Destek süresi, kapsamı ve yanıt süresi nedir?
- Alan adı, barındırma ve tüm erişimler benim adıma mı olacak?
Bu yedi sorunun yazılı cevabını aldığınız anda teklifler karşılaştırılabilir hale gelir ve karar vermek şaşırtıcı biçimde kolaylaşır. Fiyat farkı sihirli bir şey değil; kapsam farkının rakama dönmüş halidir.
Elinizde teklifler varsa ve hangisinin neyi kapsadığını çözemiyorsanız, hiçbir satış baskısı olmadan üzerinden geçebiliriz. Kapsamınızı anlatın, size hangi başlıkların eksik olduğunu söyleyelim; isterseniz kendi paket kapsamlarımızı da aynı tabloya koyup karşılaştırın. Ulaşmak için iletişim sayfamız yeterli, aynı iş günü içinde dönüş yapıyoruz.