2026'ya geldiğimizde artık "beş dakikada siteniz hazır" sözü kimseyi şaşırtmıyor. Bir cümleyle sektörünüzü yazıyorsunuz, araç size renkli, düzgün hizalanmış, içinde başlıkların ve butonların olduğu bir sayfa çıkarıyor. Ekranda gördüğünüz şey gerçekten güzel. Sorun da tam burada başlıyor: güzel görünen bir sayfa ile çalışan bir web sitesi aynı şey değil.
Bu yazıda AI site kurucularına toptan karşı çıkacak değilim. Biz de ekipte bu araçları kullanıyoruz; taslak çıkarmak, metin varyasyonu denemek, boş sayfaya bakmanın verdiği tıkanmayı aşmak için epey işe yarıyorlar. Ama bir siteyi ayakta tutan işlerin çoğu, o beş dakikanın dışında kalıyor. Aşağıda bunları tek tek açacağım.
"Beş dakika" aslında neyi ölçüyor?
Bir web projesinde zamanın büyük kısmı sayfayı çizmeye gitmez. Kime ne satıldığını netleştirmeye, hangi sayfanın hangi soruyu cevaplayacağını kararlaştırmaya, elde olan görselleri ayıklamaya, fiyat ve hizmet kapsamını yazıya dökmeye gider. Yani asıl iş, tasarım aracının önüne oturmadan önce biter.
AI araçları bu kısmı görmez, çünkü göremez. Ona verdiğiniz tek girdi "Manisa'da mobilya satıyorum" gibi bir cümledir. Aracın elinde sizin stok yapınız, teslimat bölgeleriniz, kime hangi vade uyguladığınız, müşterinin telefonda en çok neyi sorduğu yoktur. Dolayısıyla ürettiği metin, o sektörde yazılmış binlerce sayfanın ortalamasıdır. Ortalama metin, ortalama sonuç verir.
Görmedikleri 1: İçerik ile metin aynı şey değil
AI'ın ürettiği paragrafları okuyun: "Kaliteli hizmet anlayışımızla müşteri memnuniyetini ön planda tutuyoruz." Bu cümle doğru olabilir ama hiçbir şey söylemiyor. Ziyaretçinin kafasındaki soru bu değil. Onun sorduğu şey şu: bu iş bana kaça patlar, ne kadar sürer, sonradan bir sorun çıkarsa kime ulaşırım.
Bir sitenin dönüşüm getiren kısmı hep bu somut cevaplardır. Kapsamı yazılmış fiyat aralığı, teslim süresi, sonrasında ne olduğu. Biz kendi paket sayfamızda barındırma, alan adı ve güncellemelerin fiyata dahil olduğunu açıkça yazıyoruz; çünkü teklif aşamasında en çok gelen soru buydu. Bunu bir AI aracı sizin yerinize bilemez, siz söylemeden yazamaz.
Sıkça sorulan sorular bölümü bir dolgu alanı değildir
Araçların otomatik ürettiği SSS bölümleri genelde "Hizmetleriniz nelerdir?" gibi kimsenin sormadığı sorularla dolar. Gerçek SSS, satış sürecinde telefonda tekrar tekrar duyduğunuz sorulardır. O listeyi çıkarmak on beş dakikanızı alır ve sitenizin en çok okunan bölümü olur.
Görmedikleri 2: Bilgi mimarisi ve yönlendirme
Beş dakikalık araçlar genelde tek sayfalık, uzun kaydırmalı bir yapı verir. Hero alanı, üç kutucuk, referanslar, iletişim formu. Küçük bir tanıtım için yeterli olabilir. Ama sekiz farklı hizmet veriyorsanız, üç ilde çalışıyorsanız veya farklı sektörlere farklı şeyler anlatıyorsanız bu yapı çöker.
Çünkü arama motoru her sayfayı ayrı bir cevap olarak değerlendirir. "Manisa web tasarım" ile "mobil uygulama geliştirme" iki farklı niyet. İkisini aynı sayfaya sıkıştırdığınızda ikisinde de ortalarda kalırsınız. Sayfa kırılımını, hangi sayfanın hangisine bağlanacağını, ziyaretçinin nereden girip nerede iletişime geçeceğini planlamak bir strateji işidir. Biz projelerde hizmet sayfalarını ve bölge sayfalarını ayrı ayrı kurgularken bunu düşünürüz; araç düşünmez.
Görmedikleri 3: Teknik tarafın görünmeyen yarısı
Ekranda güzel duran sayfa, kapağın altında ağır olabilir. Sık karşılaştığımız durumlar:
- Optimize edilmemiş görseller. 4000 piksel genişliğinde bir fotoğraf, 400 piksellik bir alana sıkıştırılıp sunuluyor. Mobilde sayfa yavaşlıyor.
- Gereksiz script yükü. Kullanılmayan animasyon kütüphaneleri, üç ayrı yazı tipi ailesi, aktif olmayan eklentiler.
- Düzen kaymaları. Sayfa yüklenirken içeriğin zıplaması, Core Web Vitals tarafında doğrudan puan kaybı demek.
- Form altyapısı. Formun gönderilmesi ayrı, o mesajın size ulaşması ayrı iş. Spam koruması yoksa kutunuz birkaç haftada dolar.
Bunların hiçbiri tasarım önizlemesinde görünmez. Site yayına girdikten haftalar sonra, "ziyaretçi geliyor ama kimse aramıyor" diye dönülen noktada ortaya çıkar.
Görmedikleri 4: SEO'nun sıkıcı ama belirleyici kısmı
Otomatik araçlar genelde başlık ve açıklama etiketini doldurur, işi bitmiş sayar. Oysa arama görünürlüğünü belirleyen şeylerin çoğu daha derinde:
- Yapısal veri işaretlemesi (kurum, hizmet, ürün, SSS şemaları)
- Canonical etiketleri ve yinelenen içerik kontrolü
- Site haritasının doğru üretilmesi ve gereksiz sayfaların dışarıda bırakılması
- Google Business profili ile site arasındaki tutarlılık, NAP bilgisinin her yerde aynı olması
- URL yapısının anlamlı olması, sonradan değiştirilmemesi
Yerel işletmeler için bu son iki madde özellikle kritik. Manisa'da hizmet veren bir işletme için harita sonuçlarında görünmek, çoğu zaman organik sıralamadan daha çok iş getirir. AI aracı sizin adınıza Google Business profilini düzenlemez, adres tutarlılığınızı kontrol etmez.
Görmedikleri 5: Erişilebilirlik ve yasal yükümlülükler
Otomatik üretilen sayfalarda en sık gördüğümüz erişilebilirlik hataları; görsellerde alt metin olmaması, kontrast oranının yetersiz kalması, form alanlarının etiketsiz bırakılması ve klavye ile gezinilememesi. Bunlar sadece bir grup kullanıcıyı dışarıda bırakmakla kalmıyor, arama motorunun sayfayı anlamasını da zorlaştırıyor.
Yasal tarafta ise KVKK aydınlatma metni, çerez bilgilendirmesi, e-ticaret yapıyorsanız mesafeli satış sözleşmesi ve iade koşulları var. Bir araç size hazır şablon metin koyabilir ama o metnin sizin veri işleme pratiğinize uyup uymadığını bilemez. Şablonu olduğu gibi bırakmak, hiç koymamaktan daha riskli olabiliyor.
Görmedikleri 6: Sitenin gerçekten sizin olup olmadığı
Bu, çoğu kişinin ilk yılın sonunda fark ettiği konu. Kapalı sistemler üzerine kurulan siteler genelde o sistemden çıkarılamıyor. İçeriği dışa aktarsanız bile tasarım, URL yapısı ve entegrasyonlar geride kalıyor. Aylık ücret artınca ya da ihtiyacınız büyüyünce, sıfırdan başlamaktan başka yol kalmıyor.
Sormanız gereken sorular basit: Alan adı kimin adına kayıtlı? Barındırma hesabına erişimim var mı? Yedekleri indirebilir miyim? Yarın başka bir ekiple çalışmak istesem bu siteyi taşıyabilir miyim? Cevaplar netse sorun yok. Değilse, ucuza başlayan iş pahalıya bitiyor.
Görmedikleri 7: Yayına girdikten sonraki hayat
Site açılış günü değil, altıncı ayında test edilir. O zamana kadar yeni hizmet eklenmiş, fiyatlar değişmiş, birkaç güzel proje fotoğrafı birikmiş olur. Bunları kim güncelleyecek?
Deneyimimiz şu: panel ne kadar sade olursa olsun, teslim sırasında yarım saatlik bir eğitim yapılmadığında müşteri paneli hiç açmıyor ve site donuyor. Biz teslimde bu eğitimi standart hale getirdik; ekran kaydı bırakıyoruz ki altı ay sonra hatırlanmadığında dönüp izlensin. Bir AI aracının size öğretebileceği tek şey kendi arayüzüdür, sizin iş akışınız değil.
Peki AI'ı nerede kullanmak mantıklı?
Dürüst olalım, bu araçların gerçekten iyi olduğu yerler var:
- Hızlı fikir denemesi. Bir iş fikrini test etmek için tek sayfalık bir açılış sayfası kurmak.
- Taslak metin. Boş sayfaya bakmak yerine, düzeltilecek bir ilk hali olması.
- Görsel yön bulma. Renk ve düzen varyasyonlarını hızlıca görmek.
- Etkinlik veya kampanya sayfaları. Ömrü üç hafta olan, sonra kaldırılacak işler.
Biz de kendi ürünlerimizi geliştirirken bu tür araçlardan faydalanıyoruz. Ama üretime giden kodun, veri modelinin ve arayüz kararlarının sorumluluğu her zaman insanda kalıyor. Aynı mantık mobil tarafta da geçerli: Flutter ile tek kod tabanından iki platforma çıkmak süreyi kısaltıyor, fakat hangi ekranın nasıl akacağına yine oturup karar veriyoruz.
Karar vermeden önce kendinize sorun
Beş dakikalık araç mı, planlı bir proje mi sorusunun tek doğru cevabı yok. Şu üç soruya vereceğiniz cevap yolu gösterir:
- Site sizin için ne yapacak? Sadece "varız" demek yetiyorsa hızlı araç yeterli olabilir. Site üzerinden teklif, randevu veya satış bekliyorsanız durum değişir.
- Aramadan ziyaretçi bekliyor musunuz? Bekliyorsanız teknik SEO ve içerik yapısı isteğe bağlı değil, işin kendisi.
- Üç yıl sonra bu siteyi kim yönetiyor olacak? Cevap "bilmiyorum" ise, taşınabilirlik ilk günden düşünülmeli.
Şunu da söyleyelim: mükemmel siteyi bekleyip hiç yayına almamak, ortalama bir siteyi yayına almaktan daha kötü. Elinizde bir şey yoksa, AI ile kurulmuş sade bir sayfa hiç yoktan iyidir. Yeter ki bunun geçici bir çözüm olduğunu bilin ve alan adınızı kendi adınıza alın.
Nasıl bir yol izleyeceğinize karar veremiyorsanız, mevcut sitenize hızlıca bakıp neyin çalışıp neyin çalışmadığını konuşabiliriz. Daha önce yaptığımız işlere proje sayfamızdan göz atabilir, aklınızdakini iletişim sayfası üzerinden yazabilirsiniz; mesajlara aynı iş günü içinde dönüyoruz.