Manisa'da bir işletme sahibinin web sitesi için üç ayrı teklif alıp birinin diğerinin dört katı çıktığını görmesi sık yaşanan bir durum. Bu fark her zaman birinin pahalı, diğerinin ucuz olmasından kaynaklanmaz; çoğu zaman üç firma aynı kelimeyle üç farklı işi anlatmaktadır. "Web sitesi" dediğimiz şey beş sayfalık bir tanıtım sitesi de olabilir, bin ürünlü bir e-ticaret altyapısı da. Bu yazıda fiyatı gerçekten belirleyen yedi etkeni tek tek açıyor, teklif alırken hangi soruları sormanız gerektiğini anlatıyoruz. Rakam vermiyoruz; çünkü kapsamı bilmeden verilen her rakam ya sizi yanıltır ya da bizi.
Neden tek bir fiyat yok?
Bir web sitesi, tıpkı bir inşaat gibi, metrekareye ve malzemeye göre fiyatlanır. Turgutlu'da küçük bir nakliye firmasının ihtiyacı olan site ile Manisa Organize Sanayi Bölgesi'nde ihracat yapan bir yan sanayi firmasının ihtiyacı aynı değildir. İlki telefon numarasının görünür olduğu, hizmetlerin anlatıldığı ve haritada konum gösteren sade bir yapı ister. İkincisi ise ürün kataloğu, iki dil, teklif formu ve belki muhasebe yazılımıyla veri alışverişi ister. İkisine de "web sitesi" denir, ama içerdiği iş saat olarak onlarca kat farklıdır. Fiyat farkının kaynağı çoğu zaman firmaların kâr marjı değil, bu görünmeyen iş saatidir.
Bu yüzden kapsam netleşmeden verilen fiyatlar, kapsam netleştiğinde değişir. Bizim yaklaşımımız tam tersi: önce kapsamı birlikte netleştiriyor, sonra sabit bir fiyat veriyoruz ve o fiyat proje boyunca değişmiyor. Aşağıdaki yedi etken, o kapsam görüşmesinde masaya gelen başlıkların kendisidir.
Fiyatı belirleyen 7 etken
1. Kapsam: kaç sayfa değil, kaç işlev
En belirleyici etken sayfa sayısı değil, işlev sayısıdır. Hakkımızda, hizmetler, iletişim gibi statik sayfalar hızlı üretilir; on sayfa ile on beş sayfa arasındaki fark küçüktür. Ancak bayi girişi, randevu alma, çok adımlı teklif formu, üyelik sistemi ya da fiyat hesaplayıcı gibi her işlev ayrı bir tasarım, yazılım ve test süreci demektir. Teklif isterken "sitede ziyaretçi ne yapabilecek?" sorusunun cevabını bir liste hâlinde yazmanız, fiyatın en büyük kısmını baştan netleştirir. Aynı liste, teklifleri birbiriyle karşılaştırılabilir kılan tek ortak zemindir. Kırkağaç'ta bir tarım makineleri bayisinin "yedek parça sorgulama" isteği, kâğıt üzerinde tek satırdır; uygulamada ise ürün veritabanı, arama ve stok bağlantısı demektir.
2. Tasarım özgünlüğü: hazır şablon mu, size özel mi
Hazır bir şablonun renklerini değiştirerek kurulan site ile sıfırdan, markanıza göre çizilen arayüz arasında hem maliyet hem sonuç farkı vardır. Şablon hızlıdır ve küçük bütçelere uyar; ancak Manisa'daki rakibinizle aynı şablonu kullanma ihtimaliniz yüksektir ve şablonun izin vermediği bir şeyi istediğinizde duvara çarparsınız. Özel tasarımda her bölüm sizin içeriğinize, ürününüze ve müşterinizin alışkanlıklarına göre kurgulanır; bu da tasarımcı saati demektir. Marka kimliğiniz henüz oturmamışsa, grafik tasarım tarafının siteyle birlikte ele alınması gerekebilir; bu, kapsamı büyütür ama sonunda tabeladan kartvizite kadar tutarlı bir görünüm elde edersiniz.
3. İçerik: metinler, fotoğraflar ve video kimden gelecek
En çok göz ardı edilen kalem budur. Sitenin metinlerini siz mi yazacaksınız, biz mi? Ürün fotoğrafları elinizde var mı, yoksa çekim mi gerekiyor? Akhisar'da bir zeytinyağı üreticisi düşünün: şişenin stüdyo çekimi, üretim hikâyesinin yazılması ve her ürün için açıklama hazırlanması, sitenin kodlanmasından daha uzun sürebilir. İçerik hazır gelirse fiyat düşer ve takvim kısalır; içerik üretimi de projeye dahil edilirse teklif büyür ama sonuç bütünlüklü olur. Arada kalan en kötü senaryo ise içeriğin "sonra geleceğini" varsayıp sitenin aylarca yarım kalmasıdır.
4. E-ticaret ve entegrasyonlar
Satış yapan bir site, tanıtım sitesinden farklı bir yapıdır. Ödeme altyapısı, kargo entegrasyonu, stok takibi, fatura akışı ve iade süreçleri ayrı ayrı kurulur ve test edilir. Buna ek olarak muhasebe yazılımı, müşteri yönetim sistemi ya da pazaryeri bağlantısı gibi her entegrasyon kendi başına bir iş paketidir. Salihli'de kuru üzüm ihracatı yapan bir firmanın yurt dışından ödeme alabilmesi ile Manisa merkezde bir butiğin şehir içi teslimat yapması farklı teknik gereksinimler taşır. Bu konuyu küçük işletmeler için e-ticaret rehberi yazımızda ayrıntılı ele aldık.
5. Dil sayısı
İkinci dil, sitenin ikinci bir kopyası anlamına gelmez; ama maliyeti de sıfır değildir. Her dil için içerik çevirisi, arayüzdeki tüm etiketlerin uyarlanması, yönetim panelinde çok dilli düzenleme imkânı ve arama motorlarının her dili doğru indekslemesi için teknik düzenlemeler gerekir. İzmir'de ihracat yapan bir firma için İngilizce ve belki Almanca sürüm şarttır; Demirci'de yalnızca yerel müşteriye hizmet veren bir işletme için ise tek dil yeterlidir ve bütçeyi oraya harcamak gereksizdir. Dil sayısını "belki lazım olur" diye değil, gerçekten konuştuğunuz müşteriye göre belirleyin.
6. Bakım, güncelleme ve barındırma
Site yayına alındıktan sonra da yaşar. Güvenlik güncellemeleri, düzenli yedekleme, sunucu kirası, alan adı yenileme ve küçük içerik değişiklikleri bir maliyet kalemidir. Bazı teklifler bunları ilk fiyata dahil eder, bazıları yıllık ayrı bir bedel olarak sunar, bazıları ise hiç bahsetmez. Teklifleri karşılaştırırken "ilk yıl sonunda toplam ne ödeyeceğim?" sorusunu mutlaka sorun. Aksi hâlde en düşük görünen teklif iki yıl sonunda en pahalısı çıkabilir. Alan adının ve sunucunun sizin adınıza kayıtlı olması da bu başlığın parçasıdır; ileride firma değiştirmek isterseniz sitenizin size ait olması gerekir.
7. Hız, mobil uyum ve arama motoru hazırlığı
Ziyaretçilerinizin büyük çoğunluğu telefondan gelir. Mobilde birkaç saniyede açılmayan bir sayfa, ne kadar güzel olursa olsun terk edilir; Spil Dağı eteğinde bir tesisi arayan ziyaretçi, sayfa yüklenmeden bir sonraki sonuca geçer. Görsellerin doğru sıkıştırılması, kodun sade tutulması, sayfa başlıklarının ve teknik etiketlerin düzgün kurulması bir işçilik gerektirir. Bu işçilik çoğu zaman teklifte ayrı bir satır olarak görünmez; ama yapılmadığında sonucunu siz yaşarsınız. Arama motoru uyumunu "sıralama garantisi" ile karıştırmayın: kimse size sıralama garanti edemez, ama sitenin arama motorlarının okuyabileceği biçimde kurulmasını ve hız ölçümlerinin teslimde paylaşılmasını talep edebilirsiniz.
Genel bir aralık mantığı
Rakam vermeden fiyat merdivenini şöyle özetleyebiliriz: tanıtım sitesi en altta, e-ticaret ortada, özel yazılım en üstte. Aradaki farkı yaratan, yukarıdaki yedi etkenin her birinde hangi seviyeyi seçtiğinizdir. Aynı basamakta bile özel tasarım, içerik üretimi ve ikinci dil eklendiğinde teklif belirgin biçimde büyür.
| Site türü | Tipik kapsam | Fiyatı büyüten başlıca etkenler |
|---|---|---|
| Tanıtım sitesi | Hizmetler, hakkımızda, iletişim, birkaç form | Özel tasarım, içerik üretimi, ikinci dil |
| E-ticaret sitesi | Ürün kataloğu, sepet, ödeme, kargo, üyelik | Entegrasyonlar, varyantlı ürünler, yurt dışı ödeme |
| Özel yazılım | İşletmeye özgü iş akışları, bayi ya da müşteri portalı | Analiz süresi, dış sistem bağlantıları, test kapsamı |
Bütçeyi zorlamadan doğru siteye ulaşmanın yolları
Fiyatı belirleyen etkenleri bilmek, yalnızca teklifleri anlamaya değil, bütçeyi akıllıca kullanmaya da yarar. Her şeyi ilk günden istemek yerine kapsamı aşamalandırabilirsiniz: önce sağlam bir tanıtım sitesi, üç ay sonra bayi girişi, satış hacmi oluşunca e-ticaret. Böylece ilk yatırım küçülür, site ise gerçek ihtiyaçla birlikte büyür. Metinleri ve fotoğrafları görüşmeye hazır getirmek de takvimi ve maliyeti doğrudan kısaltır; Soma'da bir makine servisinin referans fotoğraflarını ve hizmet listesini önceden derlemesi, bir haftalık içerik beklemesini ortadan kaldırır.
Dil konusunda da aynı mantık geçerlidir: bugün yalnızca Türkçe müşteriyle konuşuyorsanız, altyapıyı çok dile hazır kurup ikinci dili ihtiyaç doğduğunda eklemek mümkündür. Buna karşılık hız, mobil uyum ve güvenlik gibi kalemlerden tasarruf etmeyi önermiyoruz; bunlar sonradan eklenmesi en pahalı işlerdir ve eksikliği ilk günden ziyaretçi kaybettirir.
Teklif alırken sormanız gereken sorular
Aşağıdaki soruların cevaplarını yazılı olarak alırsanız, üç farklı teklifi aynı terazide tartabilirsiniz.
- Fiyat sabit mi, yoksa iş ilerledikçe değişebilir mi?
- Tasarım hazır şablon mu, özel mi? Şablonsa hangisi ve başka kim kullanıyor?
- İçerik üretimi dahil mi; metin ve fotoğraf kimden gelecek?
- Site teslim edildiğinde yönetim paneliyle kendi içeriğimi değiştirebilecek miyim?
- Alan adı ve sunucu kimin üzerine kayıtlı olacak?
- Yayın sonrası bakım ve destek nasıl fiyatlanıyor?
- Projede muhatabım kim; tasarımcıyla doğrudan konuşabilecek miyim?
MAT Kreatif'te fiyatı nasıl belirliyoruz
Yaklaşımımız basit. Ücretsiz bir keşif görüşmesinde ne istediğinizi ve neyi istemediğinizi dinliyoruz. Kapsam netleşince 24 saat içinde sabit fiyatlı bir teklif gönderiyoruz. Teklifte hangi etkenin ne kadar yer tuttuğu yazılı olur; "şu işlevi çıkarırsak ne olur?" diye sorabilirsiniz. Proje boyunca tek bir muhatabınız olur, tasarımı canlı önizleme bağlantısından takip edersiniz ve site size yönetim paneliyle teslim edilir. Yayından sonra ölçüm ve raporlama ile neyin çalışıp neyin çalışmadığını birlikte görürüz.
Yunusemre'deki ofisimizden Manisa'daki işletmelerle yüz yüze çalışıyoruz; İzmir, Denizli ve Uşak'taki işletmeler için de aynı süreç uzaktan, aynı titizlikle yürüyor. Manisa web tasarım sayfamızda bölgeye özel yaklaşımımızı, web tasarım hizmeti sayfamızda ise sürecin tamamını bulabilirsiniz. Sürenin nasıl şekillendiğini merak ediyorsanız kurumsal web sitesi kaç günde hazırlanır yazısı iyi bir devam okumasıdır.
Kısacası "web sitesi kaç para?" sorusunun dürüst cevabı, "neye ihtiyacınız olduğuna bağlı" cümlesidir. Bu yazıdaki yedi etkeni cevaplayarak gelirseniz, aldığınız her teklif karşılaştırılabilir olur ve aralarındaki farkın nereden geldiğini görürsünüz. Teklif formunu doldurun ya da bizi arayın; sorularınızı birlikte cevaplayalım.